Các lỗi ổ cứng thường gặp và các khắc phục

29/08/2017

CÁC LỖI Ổ CỨNG THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH KHẮC PHỤC 

 
I. Nguyên nhân ổ cứng bị lỗi
 
Có vô vàn lý do dẫn đến việc chiếc ổ cứng của bạn bị lỗi. Từ  các nguyên nhân như trục trặc các thành phần khác đặc biệt là bộ nhớ RAM, những phần mềm kém chất lượng, Virus, tắt máy không đúng cách…hoặc là do bộ cơ của chính đĩa cứng bị hỏng đều có thể là nguyên nhân làm cho chiếc ổ cứng của bạn bị hỏng. Khiến cho bạn bị mất dữ liệu. Chính vì thế bạn nên thường xuyên sao lưu dữ liệu. 
 
II . Các lỗi thường gặp
 
 
 1. Lỗi do phần cứng của ổ đĩa
 
Một ổ đĩa được tạo nên từ nhiều đĩa từ gọi là platter, chúng quay liên tục và trên đó có các rãnh từ chứa thông tin. Dữ liệu được khai thác từ đĩa từ bằng một đầu đọc nhỏ nằm sát mặt đĩa nhưng không chạm hẳn vào, đầu đọc này di chuyển rất nhanh. Cấu trúc tổng thể này phải đảm bảo hoạt động cực nhanh và đặc biệt chính xác. Trên lý thuyết, tốc độ quay của đĩa từ phải đạt trung bình từ 5400 vòng/phút đến 7200 vòng/phút đối với các loại ổ thông dụng và đôi khi lên tới 10.000-15.000 vòng/phút đối với những dòng cao cấp. Trong khi đó, đầu đọc thể di chuyển giữa các vùng đĩa còn nhanh hơn và gần như tức thì. Việc đĩa cứng hỏng cơ bản do chúng được cấu thành từ những thành phần cơ học chuyển động như vậy. Sau một thời gian dài, các motor, trục sẽ bị ăn mòn và hư hại. Tuy nhiên lý do gây hỏng đĩa cứng nhiều nhất lại chính là những chấn động vật lý từ bên ngoài. Lấy ví dụ trong khi đang hoạt động hết tốc lực, nếu ổ đĩa bị rung hoặc va chạm đột ngột, có nhiều khả năng đầu đọc sẽ chạm vào mặt đĩa gây xước bề mặt từ lẫn lệch vị trí chính xác của chính đầu đọc dữ liệu dẫn tới nhiều rắc rối khác sẽ nối tiếp nhau phát sinh. 
 
Có một điều khá may mắn là những ổ đĩa hiện đại thường được bảo vệ khá tốt tránh khỏi những dạng tác động này khi đầu đọc đang dịch chuyển bên trong. Một trong những phương thức an toàn này chính là việc đưa đầu đọc về vị trí an toàn cách xa mặt đĩa từ và hạ tốc độ quay của motor khi không có lệnh truy cập dữ liệu của hệ thống. Một ổ đĩa cứng không hoạt động rất khó bị hư hại do tác động vật lý. 
 
Motor điện chịu trách nhiệm quay đĩa từ cũng là một yếu tố gây hỏng đĩa cứng sau thời gian dài sử dụng. Những vòng đệm từ bị mòn đi sẽ khiến tốc độ quay giảm và hệ quả tất yếu là tốc độ đọc/ghi và tìm kiếm dữ liệu của đĩa cứng giảm hẳn. 
 
Thêm vào đó, mọi đĩa cứng đều có hệ thống lọc khí đầu vào để đảm bảo áp suất bên trong nó vừa đủ cho đầu đọc nằm ở đúng khoảng cách so với đĩa từ. Nếu bộ phận này có vấn đề, bụi bặm hoặc vật thể lạ có nhiều cơ họi lọt qua và gây rắc rối lớn cho dữ liệu của bạn,
 
 Khi ổ cứng của bạn bị lỗi phần cơ thì việc sửa ổ cứng hầu như không khả thi. Biện pháp tốt nhất là bạn hãy sử dụng ổ cứng  đúng phương pháp, thường xuyên sao lưu dữ liệu.
 
Chính vì thế mà bạn nên hạn chế di chuyển máy tính trong khi nó đang được bật. Những đĩa cứng của máy tính xách tay và một vài loại thiết bị điện tử di động khác có cơ chế bảo vệ tốt hơn rất nhiều so với máy tính để bàn nhưng điều đó không có nghĩa là chúng không chịu bất cứ ảnh hưởng nào.
 
 2. Lỗi Bad Sector:
 
 Các lỗi ổ cứng thường gặp và cách khắc phục
 
BadSector (khoảng hư hỏng) là một khoảng đĩa không còn khả năng tiếp nhận dữ liệu. Có nhiều lý do để phát sinh yếu tố này tuy nhiên nó sẽ khiến hệ điều hành của bạn không sử dụng khoảng đĩa cứng bị đánh dấu lỗi này. Nếu đĩa cứng đang được sử dụng hoặc đang định dạng thì Bad Sector không phải là vấn đề vì các phần mềm định dạng thường tự động đánh dấu vị trí Bad Sector và tránh sử dụng chúng về sau này.
 
Những thế hệ ổ đĩa hiện đại được nhà sản xuất tặng kèm những sector dự phòng để thay thế khi cần thiết. Điều này cũng giúp cho những giới hạn của công nghệ chế tạo ổ cứng vốn không đảm bảo 100% đĩa cứng xuất xưởng là hoàn hảo. Khi đĩa cứng được định dạng, những Bad Sector sẽ bị đánh dấu và Sector dự phòng sẽ được đưa vào sử dụng thay thế. 
 
Rắc rối chính của những Bad Sector chính là khi những sector tốt bị chuyển thành Bad Sector sẽ khiến cho dữ liệu lưu trữ trong chúng bị lỗi hoặc biến mất. Hệ điều hành trong trường hợp này sẽ tự động tìm các chuyển sector dự phòng vào thay thế và điều này nghiễm nhiên dẫn tới việc mất mát thông tin từ những gói dữ liệu lớn và nghiêm trọng hơn là hệ thống có thể bị sụp nếu Bad Sector rơi đúng vào vị trí của các tập tin quan trọng. Có hai loại Bad Sector khác nhau:
 
- Các Bad Sector được tạo ra chủ yếu do lỗi phần mềm hoặc trục trặc đầu đọc/ghi của đĩa cứng. Việc dữ liệu được “thả” xuống đĩa từ không chính xác sẽ khiến hệ điều hành không nhìn nhận chính xác và tự động đánh dấu Bad Sector. Những loại Bad Sector này có thể được khôi phục sau khi bạn xóa toàn bộ dữ liệu triệt để ví dụ như format cấp thấp.
 
- Bad Sector sinh ra do trục trặc vật lý thường là dấu hiệu nhận biết việc lây lan nhanh chóng do một khi đầu đọc hoặc tác nhân vật lý bên trong đĩa cứng có vấn đề, nó sẽ liên tục tạo ra các tổn thất cho cơ cấu đĩa từ của ổ cứng. Khi đó, với cơ chế thay thế tự động ,các sector dự phòng sẽ được dồn lên liên tục khiến cho nhiều phần mềm kiểm tra khó lòng nhận ra đúng lỗi. Dĩ nhiên sau khi hết sector dự phòng thì trục trặc thực sự sẽ bắt đầu. Trong trường hợp này, người dùng vẫn có thể nhận ra để đề phòng do đĩa cứng cực kì thiếu ổn định. Nếu bạn thường xuyên mất mát dữ liệu hoặc thấy có tiếng động lạ, hãy huy động đĩa quang hoặc ổ cứng khác để lưu toàn bộ dữ liệu ra trước khi ổ cứng hiện hàng “chết” hẳn.
  
Cách sửa lỗi Bad Sector:
 
Tùy theo nguyên nhân đã nói trên mà ta có các khắc phục khác nhau:
 
- Đối với lỗi phần mềm thì việc khắc phục khá đơn giản, bạn chỉ cần sao lưu dữ liệu rồi format ổ cứng bằng chương trình format của DOS hay Windows là xong. Quá trình này gọi là format cấp cao (High-level format) và có hai hình thức:
 
Quick Format (định dạng nhanh): Đơn thuần là xóa vị trí lưu trữ của dữ liệu trong bảng quản lý tập tin để hệ điều hành hoặc các phần mềm có thể ghi đè dữ liệu mới lên các dữ liệu cũ.
 
Normal Format (định dạng thường): Xóa bỏ các dữ liệu cũ và đồng thời kiểm tra phát hiện các sector hư hỏng về mặt vật lý để đánh dấu chúng nhằm tránh việc vô tình sử dụng đến trong các phiên làm việc sắp tới.
 
Sau khi format cấp cao, các bad sector do phần mềm gây ra sẽ được phục hồi lại thành sector tốt. Nếu chúng vẫn còn thì đó chính là các bad sector về mặt vật lý.
 
 
- Đối với bab sector vật lý do ổ cứng đã sử dụng lâu năm, bạn cần khắc phục bằng cách format cấp thấp (Low level format) để phân chia lại track và sector cho phù hợp với vị trí mới giữa bề mặt đĩa và đầu từ ghi/đọc. Bạn chỉ nên dùng các phần mềm của chính hãng sản xuất để format cấp thấp (cũng có các phần mềm của hãng khác nhưng có thể các phần mềm này không nhận biết đúng các thông số của ổ đĩa cứng khi tiến hành định dạng lại).
 
Bạn có thể sử dụng chức năng format cấp thấp có sẵn trên một số BIOS hay sử dụng một trong các chương trình format cấp thấp có trong đĩa Hiren’s BootCD phù hợp với ổ cứng của mình.
 
 
Format cấp thấp sẽ phát hiện các sector hỏng trên đĩa cứng và sẽ giấu chúng về mặt vật lý bằng cách loại bỏ các sector hỏng khỏi danh sách quản lý của mạch điều khiển ổ đĩa, để tất cả các chương trình (kể cả hệ điều hành) không sử dụng được các sector này. Do đó, mỗi lần format cấp thấp, có thể dung lượng đĩa hữu dụng sẽ bị giảm (nếu có thêm sector hỏng mới). Tuy nhiên, quá trình format cấp thấp là một quá trình ghi đọc đĩa toàn diện và trên toàn bộ bề mặt vật lý của đĩa, nên có thể nói đây cũng là một quá trình kiểm tra tình trạng hoạt động khá nặng nề đối với các ổ đĩa cũ (ổ nào quá "yếu" thì có thể "tắt thở" luôn do không chịu nổi thử thách). Do đó, không nên format cấp thấp nhiều lần, mà chỉ thực hiện khi thật cần thiết.
 
 
Về nguyên tắc, các ổ đĩa mới không được có bad sector (nếu có thì phải mang đi bảo hành ngay) và bạn chỉ nên sử dụng tiếp tục các ổ cứng đã bị bad sector nếu số lượng các sector này cố định, không tăng theo thời gian sử dụng. Nếu số lượng các bad sector tăng dần sao mỗi lần format thì bạn nên thải bỏ vì dữ liệu của bạn có nguy cơ bị mất bất cứ lúc nào.
 
Trên đây là tất cả những kinh nghiệm của Laptop360. Hy vọng sẽ giúp ích cho các bạn. Chúc các bạn thành công!

TRUNG TÂM SỬA CHỮA LAPTOP 360

Địa chỉ: Số 190 Hào Khê, Lê Chân, Hải Phòng

Hotline: 0904.099.268

Email: b2b.vanquy@gmail.com

Web: www.laptop360.net

Share :